18. ความอึด (stamina)

คนที่ทำงาน หรือ ฝึกทักษะอะไรก็ได้ มานาน ๆ มี "ชั่วโมงบิน" มาก
จะได้เรียนรู้เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยที่คนอ่อนประสบการณ์จะไม่ได้
จะมี "ความอึด" คือ เจอสถานการณ์แบบไหนก็ไม่กลัว
เพราะประสาทมันแกร่ง
ไม่ว่าสถานการณ์จะตึงเครียดแค่ไหน

การเป็นคอนดักเตอร์ เป็นเรื่องที่สลับซับซ้อนมาก
เพราะนอกจากตนเองจะต้องมีความรู้เรื่องโน้ต (score) เป็นอย่างดีแล้ว *
ยังต้องห่วงเรื่องทักษะการใช้ไม้บาตอง (baton technique) ซึ่งยุ่งยากมาก
และยังต้องห่วงเรื่องการทำงานกับคน
ซึ่งต่างจิตต่างใจ ทั้ง ๘๐ ถึง ๑๐๐ คนนั้น บางครั้งหลายชาติ หลายภาษา หลายอายุ
เมื่อเวลายืนต่อหน้าคนเหล่านั้นแล้ว ก็มีเรื่องให้ต้องคิดอย่างมากมาย ในเวลาที่จำกัด
คน ๑๐๐ คนนั้นก็รอคุณอยู่ ซึ่งถ้าเป็นพวกมืออาชีพของฝรั่ง เขาจะมีความอดทนน้อยมาก
การกระทำทุกอย่างที่คอนดักเตอร์ทำ จะต้องมีผลในการทำให้วงเล่นดีขึ้น
ไม่งั้นก็เสียเวลาคนทั้งหมด
ซึ่งรวม ๆ กันแล้ว เป็นเงินมหาศาล ในเวลาที่ต้องเสียไปในแต่ละนาที
ว่ากันว่า ชีวิตของคอนดักเตอร์เริ่มต้นที่สี่สิบ
เพราะใช้เวลาเรียนรู้ศาสตร์ และ ศิลป์นี้ นานมาก

ตลอดชีวิตการทำงานของผม ผมเลือกงานประเภทที่ "ได้ทำจริง ๆ" ไ
ม่ใช่เป็นประเภทเป็นผู้ช่วย แต่ลงมือปฏิบัติจริงน้อยมาก
ถึงแม้บางครั้งต้องไปทำในเมืองที่เล็กกว่า เช่นที่ ชาร์ลสตัน สหรัฐอเมริกา
ได้เรียนรู้อะไรมากมายเกี่ยวกับศิลปะของตนเอง จากการทำจริง ๆ

เวลาแข่งขัน ผมรู้สึกว่าได้เปรียบคู่แข่งขันมาก ตรงที่ "ชั่วโมงบิน"
มี "ความอึด" ทางสมอง (mental stamina)
การที่ได้ออกคอนเสริ์ตมาแล้วกว่า ๔๐๐ คอนเสริต ทำให้ได้เปรียบคู่แข่งขันอย่างมหาศาล
คู่แข่งบางคนอาจมีพรสวรรค์มากกว่าผม บางคนอาจมีสิ่งต่าง ๆ ที่เราไม่มี เช่น ความเร็วในการเรียนรู้ มาจาก
ประเทศที่เป็นต้นตำรับเพลงนั้น ความเป็นอัจฉริยะ หรือ ความจำที่เป็นเลิศ

แต่เมื่อเวลามันมีจำกัดในการนำคนเตรียมพร้อม "ประสบการณ์" เป็นสิ่งที่ช่วยคอนดักเตอร์ได้มาก
เพราะเราเคยเจอมาทุกรูปแบบแล้ว บางครั้งต้องทำงานแบบที่ เล่นคอนเสิร์ตโดยไม่ซ้อมวงเลย
ซึ่งทำให้ทั้งวงจะพึ่งคอนดักเตอร์อย่างมาก และคอนดักเตอร์เองก็จะต้อง "มีสมาธิ" เป็นอย่างมาก เพราะจะทำ
กำกับผิดพลาดไม่ได้แม้แต่นิดเดียว

"ความอึด" ทำให้รู้วิธีการซ้อมวง ใต้ความกดดัน
การทำให้วงทำได้ดีที่สุด ภายใต้สถานการณ์ที่ไม่ปกติ
การมี "ชั่วโมงบิน" ทำให้เราได้เจอนักดนตรีมาทุกประเภท
หลายชาติ หลายภาษา หลายอายุ หลายบุคลิกภาพ
ทั้งให้ความร่วมมือ และ เพียงแค่ "ทำตามหน้าที่"

"ความอึด" ทำให้เรายังคุมสติให้มั่น เหมือนเป็นเรื่องปกติ
ในขณะที่คู่แข่งที่อ่อนประสบการณ์ อาจ "สติแตก" ไปแล้ว

ในการ "perform" อะไรก็ตาม
ไม่ว่าจะเป็นกีฬา ดนตรี หรือ การพูดในที่สาธาณะชน
ความอึด หรือ stamina อาจเป็นตัวตัดสิน ระหว่างผู้ชนะที่หนึ่ง และผู้แพ้

คนที่จะก้าวเป็นระดับโลก ต้องพัฒนาความอึด
โดยการพยายามทำอย่างไรก็ได้เพื่อหาประสบการณ์จริง ๆ ให้มากที่สุด
ที่ใกล้เคียงกับสนามจริงมากที่สุด และบ่อยที่สุด

ตอนเป็นวัยรุ่น หาประสบการณ์การกำกับวงยากมาก
ครูผมสอนให้ "Conduct everything that moves"
หรือ "คอนดักท์ทุกอย่างที่เคลื่อนไหวได้"
ฉวยโอกาสทุกอย่าง ไม่ว่าวงเล็กวงใหญ่ คนน้อยคนมาก วงแย่วงดี วงเด็กวงแก่
เพื่อเพิ่มเติมประสบการณ์

ไม่ว่าคุณจะทำงานสาขาอะไร เพื่อความเป็นเลิศ และ
เพื่อเพิ่มชั่วโมงบิน ลองคิดหาวิธี
"Conduct everything that moves"!

* อันนี้รวมถึงการรู้โน้ตของนักดนตรีทุกคนในวง ประวัติของเพลงนั้นอย่างถ่องแท้ การตึความหมายบทเพลงนั้น เพลงซิมโฟนีบทหนึ่ง คอนดักเตอร์ใช้เวลาศึกษาเป็นเดือน